Son Eklenenler

18 Nisan 2019 Perşembe

yakupcetincom

Kültür Mantarı Yetiştirciliği

Makale İçerikleri


  1. KÜLTÜR MANTARI YETİŞTİRİLMESİ
  2. KOMPOST NEDİR
  3. KÜLTÜR MANTARI ÜRETİM SAFHALARI
  4. 1-Kuluçka Dönemi (Misel sarımı)
  5. 2- Örtü Toprağı Dönemi
  6. 3- Tırmıklama Dönemi
  7. 4- Hasad Dönemi
  8. 1000 adet Blok Pres kompost için sulama ve ilaçlama miktarları
  9. HASAD DÖNEMİ
  10. 1000 Adet YUVARLAK Totba KOMPOST için Sulama ve İlaçlama Miktarları


KÜLTÜR MANTARI YETİŞTİRİLMESİ

Sıcaklık, nem ve havalandırma yönünden uygun koşullara sahip yerlerde mantar üretimi yapılabilir. Mantar; mağara, tünel, toprakaltı galerileri, ticari soğuk hava depoları, kümesler, depo ve bodrum katlarıyla modern mantar işletmelerinde, ranza, kasa, ya da plastik torbalarda üretilir. Yemeklik mantar proteince zengin olması yanında insan sağlığını koruyucu B kompleks vitaminleri B1 (Thiamin), B2 (Riboflavin), B5 (Nicostinicasit, B7 (Biothin) ve mineral maddeler kalsiyum, demir, fosfat, potas ve bakır bakımından zengin bir besin maddesidir. Karbonhidrat ve yağ oranın düşük olması nedeniyle dengeli beslenme yönünden yemeklik mantar bir diyet yemek olarak önerilmektedir. Kültür mantarının hiçbir yan etkisi bulunmamaktadır.

KOMPOST NEDİR

Mantarın beslenmesi için gerekli organik maddelerin ayrıştırılması ve bazı besin elementleri eklenmesi sonucu elde edilen ortama mantar yetiştiriciliğinde "Kompost" denir. Kültür mantarının yetiştirilmesinde daha çok taze at gübresi ya da değişik bitkisel kaynaklı ham materyallerden hazırlanan sentetik (yapay) kompost kullanılmaktadır. Her zaman istenilen nitelikte taze at gübresi bulmak oldukça zordur. Bu nedenle at gübresi yerine geçecek sentetik kompost hazırlama formülleri geliştirilmiştir.

Sentetik kompost yapımında buğday sapı, çeltik sapı, çavdar sapı, parçalanmış mısır koçanı gibi kolaylıkla ve ucuza bulunabilecek ham materyaller kullanılır. Kompostun fermentasyon ve pastörizasyon gibi aşamaları vardır. Kompost hazırlandıktan sonra; kültür mantarı sporlarından laboratuvar şartlarında buğday tanelerine sardırılan misel tohumları komposta karıştırılarak torbalanır.

KÜLTÜR MANTARI ÜRETİM SAFHALARI

1-Kuluçka Dönemi (Misel sarımı)

Odalara kompost torbaları yerleştirilmeden önce odanın ranzaları, yerleri iyice yıkanır ve formaldehit ile dezenfekte edilir. Daha sonra, buhar halinde daha etkili olan formaldehit, bir kap içerisine konarak köz olmuş mangal kömürü üzerine yakılır. Bu işlemler sırasında oda tamamen kapatılır. 1-2 gün sonra oda kapıları açılarak havalandırılır.

Daha sonra ranzalara yuvarlak torbalar halinde hazırlanmış kompost düzeltilip basıldıktan sonra, torba uç kısımları dışa kıvrılarak düzgün bir şekilde yerleştirilir. Yerleştirilen kompostun yüzeyleri nem kaybını engellemek için baskısız kağıtlarla kapatılır. Örtü kağıdı serildikten sonra yüzeyi kuru kalmayacak şekilde, sabah akşam sisleme yöntemiyle nemlendirilir.( Bu arada kağıt üzerinde göllendirme yapılmamalıdır.) Örtü kağıdının serildiği 1. Hafta torbaları sterlize etmek için sisleme suyuna % 10 Formaldehit katılarak kağıt nemlendirilmesi yapılabilir. 2. Hafta ise sinek ve böcek türlerine karşı korumak için % 3 Rimon ile kağıt nemlendirilmesi yapılabilir.

Blok pres torbalar için de işlemler aynı şekilde yapılır. 1. Hafta ve 2. Hafta ilaçlaması da aynıdır. Torba presleri bozulmadan iç sıcaklığı bu dönemde sık sık kontrol edilmeli ve takibe alınmalıdır. Kompost iç sıcaklığı 24-27 C derece olmalıdır. Çünkü Misel gelişimleri 13 C altında ve 30 C üzerinde canlılık fonksiyonlarını kaybetmeye başlarlar. Kompost iç ısısı 27 C derecenin üstüne çıktığı anda klimayla soğutma yaparak indirmek gerekir. Yeşil küf olmaması için kuluçka döneminde 4-5 günde bir havalandırma yapılmalı. Pres komposta nem ölçmeye gerek yok, kendi nemi yeterlidir.

2- Örtü Toprağı Dönemi

Misel ön gelişmesini tamamlayan mantar misellerinin baş bağlama aşamasına geçebilmesi için kompostun üzerine örtü toprağı serilmesi gereklidir. Örtü toprağı mantar için gerekli olan suyun temin edilmesi ve hastalıklardan korunmasında önemli rol oynamaktadır. Örtü toprağı, kuluçka döneminden yaklaşık 15 gün sonra torbalar üzerine dikkatle serilirler. Yuvarlak torbalarda, her torbaya eşit miktarda örtü toprağı serebilmek için eşit ölçülerde kaplar kullanılarak toprak serme işlemi yapılır. Doldurulan kaplar misel sargısı tamamlanmış torbalar üzerine her bölgesi eşit yükseklikte olacak şekilde fazla bastırılmadan ortalama 4-5 cm yükseklikte örtü toprağı serilir. Pres torbalarda ise poşetli gelen torbaları direk misel sargısı olan kompostun üzerine eşit yükseklikte (4-5cm) olacak şekilde bastırılmadan dökülür. Daha sonra yere dökülen topraklar iyice temizlenmeli ve oda yıkanmalıdır.Yüksek verimin ön şartlarından biri steril ortamlarda işi sürdürmektir.

Toprak örtülüp oda yıkandıktan bir gün sonra, zararlılara karşı korumak için sulama suyuna Rimon katılarak sulama işlemi yapılır. Sulama, bahçe sulama başlıklarıyla yağmurlama şeklinde yapılmalıdır. Rimon ile sulama yapıldıktan bir gün sonra boş geçilmeli, ertesi gün ise sulama suyuna Formaldehit katılarak sulama yapılmalıdır. Formaldehit ile sulamadan sonraki gün tekrar boş geçip, bir sonraki gün sulama suyuna yaş kabarcık kuru kabarcık hastalıklarını önleme amaçlı Sportak katılarak toprak dezenfeksiyonu sağlanmalıdır. Bu son sulamadan 2 tam gün boş geçtikten sonra tırmık işlemi yapılmalıdır. Toprak örtme işleminin yapıldığı gün dahil olmak üzere sulama sonuna kadar tam 8 gün geçer ve 9. Günde oda tırmıklama işlemine gelmiş olur.

Toprağı örtme işleminden sonra uygulanan sulama ile hem toprak dezenfeksiyonu sağlanmış olur hem de toprağa gerekli olan nem, takviye edilmiş olur. Bu dönemde kompost iç sıcaklığı ortalama 24-26 ̊C arasında olmalıdır.

3- Tırmıklama Dönemi

Örtü toprağı serildikten 9 gün sonra tırmıklama yapılmalıdır. Miseller örtü toprağının 2/3 ünü sardığı 9. Günde toprak kompost tabakasına kadar iyice karıştırılmalıdır. Parmak uçları yardımıyla toprak fazla bastırılmadan tırmıklama gerçekleştirilmelidir. Tırmıklama bitiminde toprak eşit kalınlıkta, aynı seviyede ve pürüzlü bırakılmalıdır. Böylece düzgün misel gelişimi ve üretimde artış sağlanmış olur. Kırılan misel kılcallarının kendini daha iyi toparlayabilmesi için iki tam gün beklenmelidir.

Daha sonra takip eden 3. Gün oda havalandırılması otomatik konumda çalıştırılmaya başlanmalıdır. Çalıştırılan havalandırmanın otomatiğinin 30 dakika durup, 30 dakika çalışacak şekilde ayarlanması tavsiye edilir. Bu döneme kadar toprak iç sıcaklığı dikkate alınıyordu. Soğutma aşamasından sonra ise oda iç sıcaklığı dikkate alınmalıdır.

Havalandırılmanın çalıştırıldığı 3. Günden sonra oda iç sıcaklığı 3-4 gün içerinde 16-18 ̊C dereceye kadar düşürülmelidir. Havalandırılmanın ve soğutmanın artmasıyla, CO2 ve nem oranında düşme görülecektir. Bu koşullar pin oluşumu için uygun olacağından yüksek kalitede yüksek verim kaçınılmaz olacaktır. Soğutulan odada pin oluşumu için uygun bir ortam sağlanmış olur. Hava verildikten sonraki gün sulamaya başlanır.

4- Hasad Dönemi

Birinci Flaş Dönemi: Sulama tamamen bittikten 2-3 gün sonra hasadın ilk evresi başlamış olur. Bu evreleri sırasıyla 1. Flaş, 2. Flaş, 3. Flaş olarak sıralayabiliriz. Mantar orta büyüklükte, şapka lamelleri açılmadan ve sık dokulu iken toplanmalıdır. Toplama mantar şapkaları avuç içinde kalacak şekilde başparmak ile işaret parmağı arasında hafifçe döndürerek toplanmalıdır.

Toplanan mantarların kirli kısımları kesilerek temizlenir. Bir flaş yaklaşık 3-4 gün sürmektedir. Flaşın hasadı sonunda toprakta kalan saplar, ölü mantar taslakları ve kök parçacıkları tamamen temizlenir. 1. Flaş bakımı yapıldıktan sonra 3 gün üst üste 2’er su verilmek üzere 6 defa su verilerek sulama yapılır ve 2. Flaşın gelmesi beklenir.

İkinci Flaş Dönemi: İkinci flaş baş bağlama döneminde oda sıcaklığı 18-20 ̊C olmalıdır. Birinci flaştaki gibi hasadı ve bakımı yapılan odaya 3 gün üst üste 2’ er su verilmek üzere 6 defa su verilir ve 3. Flaş gelmesi beklenir.

Üçüncü Flaş Dönemi: Üçüncü flaş baş bağlama döneminde oda sıcaklığı 18-20 ̊C olmalıdır. Birinci flaştaki gibi hasadı yapılan oda, üçüncü flaş sonunda boşaltılır. Büyük işletmeler enerji, işçilik, zaman ve verimlilik açısından 2. Flaştan sonra kompostu değiştirmeyi daha karlı buldukları için 3. Flaşı beklememekteler. Ayrıca 3. Flaştan sonra hastalık riski arttığı için büyük işletmeler sadece 2 flaş Kültür Mantarı hasatı yapıyorlar. Küçük işletmeler mevsimlik çalıştıkları için 4. Flaşa kadar ürün alabiliyorlar.

1000 adet Blok Pres kompost için sulama ve ilaçlama miktarları

1000 adet blok pres kompost için tavsiye edilen su miktarı 270 litredir. Tavsiye edilen ilaç ve miktarı aşağıdaki sulama proğramında sırasına göre verilmiştir. (kompost aldığınız miktara göre sulama ve ilaçlama hesaplaması yapabilirsiniz.)

Sulama proğramı:

1 Kez Sulama: Odadaki torbaların 1 defa sulanmasını ifade eder.
2 Kez Sulama: Odadaki torbaların 1defa sulaması bittikten sonra tekrar 1 defa daha sulanmasını ifade eder.

Bu sulama proğramı toprak örtme işleminden sonra başlar.

1. Gün – Toprak örtme işlemi.
2. Gün – 1 kez sulama, Kullanılacak ilaç: İnsektisit (Rimon), Su miktarı: 270 lt, İlaç miktarı:200 cc
3. Gün – Boş geçiyor..
4. Gün – 1 kez sulama, Kullanılacak ilaç: Formaldehit, Su Miktarı: 270 lt. İlaç miktarı:1,5lt
5. Gün – Boş geçiyor..
6. Gün – 1 kez sulama, Kullanılacak İlaç: Fungisitler (Sporgon), Su miktarı: 270 lt. , İlaç Miktarı: 200 gr.
7. Gün – Boş geçiyor..
8. Gün – Boş geçiyor..
9. Gün – Tırmıklama
10. Gün – Boş geçiyor..
11. Gün – Boş geçiyor..
12. Gün – Odaya taze hava verilir ve oda soğutmaya alınır. Ortalama oda sıcaklığı: 16 ̊C – 18 ̊C olmalıdır. (Oda iç sıcaklığı odaya hava verildikten en geç 3-4 gün sonra istenilen sıcaklık değerlerine düşürülmelidir.)
13. Gün – 1 kez sulama, Kullanılacak: Klor, Su miktarı: 270 lt, Klor miktarı: 70 cc
14. Gün – 1 kez sulama, Kullanılacak: Fungisitler (Mirage), Su miktarı 270 lt, ilaç miktarı:200 cc
15. Gün – 1 kez sulama, Kullanılacak: Klor, Su Miktarı: 270 lt, Klor miktarı: 70 cc
16. Gün – 1 kez sulama, kullanılacak: Klor, Su miktarı: 270 lt, Klor miktarı: 70 cc
17. Gün – Boş geçiyor..
18. Gün – 1 kez sulama, kullanılacak: Klor, Su Miktarı: 270 lt, Klor miktarı: 70 cc
19. Gün – Boş geçiyor…
20. Gün – 1 kez sulama, Kullanılacak: Klor, Su miktarı: 270 lt, Klor miktarı: 70 cc
21. Gün – Boş geçiyor...
22. Gün – 2 kez sulama, 1. Sulamada kullanılacak: Klor, Su Miktarı:270lt, Klor miktarı:70cc 2. Sulamada kullanılacak: Klor, Su Miktarı: 270 Lt, Klor Miktarı: 70 cc
23. Gün – 2 Kez sulama, 1. Sulamada Kullanılacak: Klor, Su Miktarı: 270 lt, Klor Miktarı: 70 cc, 2. Sulamada kullanılacak: Klor, Su miktarı: 270 lt, Klor Miktarı: 70 cc
24. Gün – Boş Geçiyor…

HASAD DÖNEMİ

1. Flaş Dönemi: Flaş Bitiminden Sonra;

1. Gün – 2 kez sulama, 1. Sulamada Kullanılacak: Klor, Su miktarı: 270 lt, Klor Miktarı: 70
cc, 2. Sulamada kullanılacak: Fungisitler (Hefron), Su Miktarı: 270, İlaç miktarı:150 gr
 2. Gün – 2 Kez sulama, 1. Sulamada Kullanılacak: Klor, Su miktarı: 270 lt, Klor Miktarı: 70
cc, 2. Sulamada kullanılacak: Fungisitler (Agrifos 400), Su Miktarı: 270 lt, İlaç miktarı: 200 cc
 3. Gün - 2 Kez sulama, 1. Sulamada Kullanılacak: Klor, Su miktarı: 270 lt, Klor Miktarı: 70 2.
Sulamada Kullanılacak: Klor, Su Miktarı: 270 lt, Klor miktarı: 70 cc

 2. Flaş Dönemi: Ortalama oda sıcaklığı: 18-20 ̊C, Flaş Bitiminden Sonra;
1. Gün – 2 kez sulama,
a. Sulamada Kullanılacak: Klor, Su miktarı: 270 lt, Klor Miktarı: 70 cc,
b. Sulamada Kullanılacak: Fungusitler (Hefron), Su Miktarı: 270 lt, İlaç miktarı: 150 gr

2. Gün – 2 kez sulama,
a. Sulamada Kullanılacak: Klor, Su miktarı: 270 lt, Klor Miktarı: 70 cc,
b. Sulamada Kullanılacak: Fungusitler (Agrifos 400), Su miktarı: 270 lt, İlaç miktarı: 200 cc.

3. Gün - 2 kez sulama,
a. Sulamada Kullanılacak: Klor, Su miktarı: 270 lt, Klor Miktarı: 70 cc,
b. Sulamada Kullanılacak: Klor, Su miktarı: 270 lt, Klor Miktarı: 70 cc,

3. Flaş Dönemi: 
Ortalama oda sıcaklığı: 18-20 ̊C

Not: Sulama programında klor kullanımı sadece kuyu suyu kullananlar için tavsiye edilir. İlaç
kullanılan suya klor katılmamalıdır.

1000 Adet YUVARLAK Totba KOMPOST için Sulama ve İlaçlama Miktarları

1000 adet Yuvarlak torba için tavsiye edilen su miktarı 200 litredir. Tavsiye edilen ilaç ve miktarı
aşağıdaki sulama proğramında sırasına göre verilmiştir. (kompost aldığınız miktara göre sulama ve
ilaçlama hesaplaması yapabilirsiniz.)

Sulama proğramı:

1 Kez Sulama: Odadaki torbaların 1 defa sulanmasını ifade eder.
2 Kez Sulama: Odadaki torbaların 1defa sulaması bittikten sonra tekrar 1 defa daha sulanmasını ifade
eder.

Bu sulama proğramı toprak örtme işleminden sonra başlar.

1. Gün – Toprak örtme işlemi.
2. Gün – 1 kez sulama, Kullanılacak ilaç: İnsektisit (Rimon), Su miktarı: 200 lt, İlaç miktarı:150 cc
3. Gün – Boş geçiyor..
4. Gün – 1 kez sulama, Kullanılacak ilaç: Formaldehit, Su Miktarı: 200 lt. İlaç miktarı:1lt
5. Gün – Boş geçiyor..
6. Gün – 1 kez sulama, Kullanılacak İlaç: Fungisitler (Sporgon), Su miktarı: 200 lt. , İlaç Miktarı: 150 gr. (Sporgon yerine 150 gr Mirage veya muadili ilaç kullanılabilir.)
7. Gün – Boş geçiyor..
8. Gün – Boş geçiyor..
9. Gün – Tırmıklama
10. Gün – Boş geçiyor..
11. Gün – Boş geçiyor..
12. Gün – Odaya taze hava verilir ve oda soğutmaya alınır. Ortalama oda sıcaklığı: 16 ̊C – 18 ̊C
olmalıdır. (Oda iç sıcaklığı odaya hava verildikten en geç 3-4 gün sonra istenilen sıcaklık değerlerine
düşürülmelidir.)
13. Gün – 1 kez sulama, Kullanılacak: Klor, Su miktarı: 200 lt, Klor miktarı: 50 cc
14. Gün –1 kez sulama, Kullanılacak:Fungisitler (Mirage), Su miktarı 200 lt, ilaç miktarı:150 cc
15. Gün – 1 kez sulama, Kullanılacak: Klor, Su Miktarı: 200 lt, Klor miktarı: 50 cc
16. Gün – 1 kez sulama, kullanılacak: Klor, Su miktarı: 200 lt, Klor miktarı: 50 cc
17. Gün – Boş geçiyor..
18. Gün – 1 kez sulama, kullanılacak: Klor, Su Miktarı: 270 lt, Klor miktarı: 70 cc
19. Gün – Boş geçiyor…
20. Gün – 1 kez sulama, Kullanılacak: Klor, Su miktarı: 200 lt, Klor miktarı: 50 cc
21. Gün – Boş geçiyor...
22. Gün – 2 kez sulama,
1. Sulamada kullanılacak: Klor, Su Miktarı:200 lt, Klor miktarı:50cc
2. Sulamada kullanılacak: Klor, Su Miktarı: 200 Lt, Klor Miktarı: 50 cc
23. Gün – 2 Kez sulama,
1. Sulamada Kullanılacak: Klor, Su Miktarı: 200 lt,  Klor Miktarı: 50 cc,
2. Sulamada kullanılacak: Klor, Su miktarı: 200 lt, Klor Miktarı: 50 cc
24. Gün – Boş Geçiyor…

HASAD DÖNEMİ

1. Flaş Dönemi: 

Flaş Bitiminden Sonra;
1. Gün – 2 kez sulama, 
1. Sulamada Kullanılacak: Klor, Su miktarı: 200 lt, Klor Miktarı: 50 cc, 
2. Sulamada kullanılacak: Fungisitler (Hefron), Su Miktarı: 200 lt, İlaç miktarı:100 gr

2. Gün – 2 Kez sulama, 
1. Sulamada Kullanılacak: Klor, Su miktarı: 200 lt, Klor Miktarı: 50 cc, 
2. Sulamada kullanılacak: Fungisitler (Agrifos 400), Su Miktarı: 200 lt, İlaç miktarı: 150 cc

3. Gün - 2 Kez sulama, 
1. Sulamada Kullanılacak: Klor, Su miktarı: 200 lt, Klor Miktarı: 50 
2. Sulamada Kullanılacak: Klor, Su Miktarı: 200 lt, Klor miktarı: 50 cc

2. Flaş Dönemi: 
Ortalama oda sıcaklığı: 18-20 ̊C, 

Flaş Bitiminden Sonra;
1. Gün – 2 kez sulama, 
1. Sulamada Kullanılacak: Klor, Su miktarı: 200 lt, Klor Miktarı: 50 cc,
2. Sulamada Kullanılacak: Fungusitler (Hefron), Su Miktarı: 200 lt, İlaç miktarı: 100 gr

2. Gün – 2 kez sulama, 
1. Sulamada Kullanılacak: Klor, Su miktarı: 200 lt, Klor Miktarı: 50 cc,
2. Sulamada Kullanılacak: Fungusitler (Agrifos 400), Su miktarı: 200 lt, İlaç miktarı: 150 cc.

3. Gün - 2 kez sulama, 
1. Sulamada Kullanılacak: Klor, Su miktarı: 200 lt, Klor Miktarı: 50 cc,
2. Sulamada Kullanılacak: Klor, Su miktarı: 200 lt, Klor Miktarı: 50 cc,

3. Flaş Dönemi:
Ortalama oda sıcaklığı: 18-20 ̊C

NOT: Sulama programında klor kullanımı sadece kuyu suyu kullananlar için tavsiye edilir. İlaç
kullanılan suya klor katılmamalıdır.

Kaynaklar: Mega Tesnim & Semra TÜRKMEN

Son Kayıt

Sitemizdeki yeni içerikleri E-posta adresinizle takip edin :